Sheepnet Avustralya bilgi ve deneyimleri değiştirmeye ziyareti

Okyanusya Gezisi 2018

 

Dr Sezen Ocak

TOGEN R&D Adana-TURKEY

Özet

SheepNet, koyun üretkenliğine ilişkin AB tarafından finanse edilen bir projedir ve 6 ana AB koyunu üreticisi ülkeyi (İrlanda, Fransa, İngiltere, Romanya, İspanya ve İtalya) ve Türkiye'yi kapsamaktadır. Geçtiğimiz birkaç on yıl boyunca durağan olan koyun üretkenliği (koyun başına yetiştirilen kuzu sayısı) üreme başarısı, embriyonik ve kuzu yaşama gücü ve döl veriminin bileşimidir. Son zamanlarda SheepNet Ulusal Ağ Yöneticileri koyunlarda verimliliğini nasıl geliştirecekleri konusunda bilgi ve deneyim alışverişinde bulunmak amacıyla Avustralya'yı ziyaret etti.

 

Avustralya dünyanın en büyük koyun eti ihracatçısıdır, ana pazarları ABD, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar olmuştur. Koyun sayıları 1990'da 170 milyon koyundan bugün 37 milyon koyuna düşmüş ve bunun 68 milyonunu anaç koyunlar oluşturmaktadır. Koyun başına üretilen ortalama kuzu sayısı 0.95 olup son 10 yılda % 10 artış göstermiştir.

 

Üreticiler, kuzu karkası için yaklaşık 4€/kg ve deri için de ayrı bir ödeme aldıklarından dolayı büyük bir iyimserlik ortamı var. Yün fiyatı geçen yıl % 35 artmış ve şu an Merinos yünü 10.90 €/kg‘dan satılmaktadır.

 

SheepNet ekibi birkaç çiftliği ziyaret etmiş ve sürülerin büyük olduğunu (ortalama sürü büyüklüğü 1390 koyun), kuzulamanın açık alanda yapıldığını ve işgücünün az kullanıldığını (genellikle çiftçi ve başka bir eleman) saptamıştır. Çiftçiler bilgi değişimine büyük ilgi göstermekte ve üreticiler bilgi paylaşım programlarına katılmak için para ödemektedirler.

 

SheepNet gelecek uluslar arası çalıştayını önümüzdeki haziran ayında İspanya'da yapacak. Katılmak isteyen paydaşlar SheepNet web sitesinden kayıt olabilirler.

                  

 

Avustralya Koyun Endüstrisi

 

Avustralya dünyanın en büyük koyun eti ihracatçısı olup, kuzu ve koyun eti üretiminin sırasıyla %57 ve %92'sini ihraç etmektedir. Koyun eti endüstrisinin değeri yaklaşık 3,3 milyar €'dur ve yıllık artış göstermektedir. Avustralya kuzularının ana pazarı ABD, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar olup, sırasıyla kuzu karkas ihracatının %22, 16, 9 ve 7'sini oluşturmaktadır. Avustralya dünyanın üçüncü büyük canlı koyun ihracatçısıdır ve ana pazarı Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman’dır.

 

Koyun varlığı 1990'da 170 milyon koyundan bugün 37 milyon koyuna düşmüş ve bunun 68 milyonunu anaç koyunlar ve %75’ini Merinoslar oluşturmuştur. Aşılan koyun başına üretilen ortalama kuzu sayısı 0.95 olup son 10 yılda %10 artış göstermiştir. 1990 yılından bu yana üretilen yün hacminde % 60 oranında azalma gözlenmiştir. Anılan nedenlerden dolayı Avustralya koyun endüstrisi odak değiştirerek ağırlıklı olarak yün üreticiliğinden etçi-yüncü kombinasyonuna yönelmiştir.

 

Pazar payına erişmek ve sürdürmek için çiftlik kalite güvencesi önem arz etmektedir. Bir pazara erişildikten sonra bütün iş pazarlamacının işini yapması ve Avustralya'nın pazardaki payını arttırmasıdır.

 

Yün üretimi, Avustralya koyun endüstrisinde önemli bir üründür. Yün endüstrisinin değeri yaklaşık 2 milyar €’dur. Üreticilerin yün için aldığı fiyat geçen yıla oranla %35 artış göstermiştir.

 

Çiftlik Kapısı Fiyatları

 

Avustralya koyun üreticileri, üretimlerinden kazandıkları açısından iyi durumdadırlar.  Ziyaret sırasında üreticiler, karkas için 4€/kg ve deri için de ayrı bir ödeme alıyordu (Merinos ve melez kuzular için sırasıyla 8.30€ ve 3.20€). En uygun kuzu karkas ağırlığı 25 ila 27 kg arasındadır, ancak çiftçiler 18 ila 32 kg arası karkaslar için iskontolu fiyat almamaktadırlar.

 

Yün fiyatı geçen yıl %35 artış göstermiştir. Şu anda Merinos yünü, ince lifi nedeniyle, 10.9 €/kg’dan alınıyor ve bir Merinos koyunu 7 kg'a kadar yün üretebilmektedir.

 

Çiftlik Ziyaretleri

 

SheepNet ekibi Avustralya gezisi sırasında birkaç çiftliği ziyaret etti. Ziyaret edilen çiftliklerin özeti şöyledir:

 

1)    Koyun sektöründe yüksek yün ve et fiyatı nedeniyle büyük bir iyimserlik sözkonusudur. Çiftçiler ayrıca kesilen tüm hayvanların derileri için de bir ödeme almaktadırlar.

2)    Dışarıda kuzulayan büyük sürüler (Avustralya ortalama sürü büyüklüğü 1390 koyundur) hakimdir. Ziyatler edilen kimi büyük çiftlikler yılda 70000 kuzu üretmektedir.

3)    İşletmelerde sınırlı işgücü hakimdir, çoğu zaman çiftçi ve bir işçi çalışmaktadır. Kırkım, çit yapımı ve diğer çiftlik işleri anlaşmalı olarak başka kuruluşlara yaptırılmaktadır.

4)    Bilgi alışverişi kilit rol oynamaktadır. Birçok üretici koyunlarda yaşam boyu performansın artırılmasına yönelik vücut kondisyon skoru, beslenme ve mera yönetimi odaklı bilgi değişim programlarına katılmak için ödeme yapmaya hazırdır. Anılan bilgi paylaşım kurslarının ücreti katılımcı başına 1350€’dur. Kurs bitiminde her katılımcı Avustralya Yün İnovasyon Birliği ve Avustralya Et ve Hayvancılık Organından 770 € destek almaktadır.

 

SheepNet, çiftçiler, danışmanlar, danışmanlar, araştırmacılar ve diğer paydaşlar arasında koyun verimliliğini arttıran mevcut bilimsel ve pratik bilgi, yenilikçi teknolojileri ve en iyi uygulamaların değişimi ile kalıcı bir bilgi alışverişi oluşturacaktır.

 

SheepNet gelecek uluslar arası çalıştayını önümüzdeki haziran ayında İspanya'da yapacak. Katılmak isteyen paydaşlar SheepNet web sitesinden kayıt olabilirler.

 

SheepNet tüm AB ülkelerine, paydaşlarına, koyun üreticilerine açıktır. Daha fazla bilgi için: